رشد بیضه ­ها در خروس در سنین 12-2 هفتگی عمدتا در سطح سلولی می­باشد. تکامل فیزیولوژیک بیضه ­ها در دوره­ای بین هفته­ های 10 الی 15 آغاز شده و پس از هفته 15 سرعت پیدا می­کند. وزن بیضه­ ها در 15 هفتگی در حدود نیم گرم و در سن 20 هفتگی قبل از شوک نوری در حدود 2 گرم می­باشد. رشد چشمگیر بیضه­ ها در سه هفته ابتدایی بعد تحریک نوری اتفاق می­افتد، زیرا تحریک نوری سبب ترشح هورمون­ های مولد اسپرم و بلوغ جنسی می­گردد. در سن 30-28 هفته به حداکثر رشد خود، یعنی یک جفت بیضه در حدود 50 گرم می­رسد. بعد از 35-30 هفتگی به طور طبیعی وزن بیضه ­ها، تولید اسپرم و قابلیت باروری کاهش می­یابد. با این وجود نحوه مدیریت خروس در این مرحله به طور معنی ­داری سرعت این کاهش را تحت تاثیر قرار می­دهد.

بین وزن بدن، وزن بیضه­ ها و قابلیت باروری رابطه مستقیمی وجود دارد. بنابراین اهمیت مدیریت مطلوب خروس زمانی حاصل خواهد شد که از رشد و توسعه بیضه­­ ها ممانعت به عمل نیامده باشد. اصولا خروس­ های سنگین­ تر بیضه­ های سنگین­ تری دارند اما خروس­ های مرغ مادر گوشتی امروزی، وزن بدن تنها شاخص تعیین­ کننده برای دستیابی به حداکثر قابلیت باوری نمی­باشد. در واقع خروس ­های سنگین با گوشتواری بیش از حد عضله سینه، غالبا بیضه­ هایی دارند که به طور مطلوب رشد نیافته­اند. تخم­ مرغ­ های قابل جوجه­ کشی بارور و خوب از گله ­هایی حاصل می­شوند که براساس روش مدیریتی کنش­گرایانه اقدام، قبل از وقوع مشکل به نیازهای پرنده پاسخ داده شده و در عمل از ابزارهای تشخیصی مناسب استفاده گردد.

در هنگام تکامل جنسی به موازات استاندارد حرکت کردن (رعایت افزایش­های وزن هفتگی استاندارد) بسیار ضروری است، زیرا هر­گونه انحراف، تکامل بیضه­ ها و تولید اسپرم در آینده را دچار اشکال خواهد کرد.

نکته: در 105 روزگی در صورت وجود انحراف از اهداف وزنی تعیین شده در 70 روزگی بایستی مجددا نمودار جدید وزنی به موازات استاندارد رسم شود.

 

رابطه وزن بدن خروس و قابلیت باروری

بین وزن بدن، وزن بیضه­ ها و قابلیت باروری رابطه مستقیمی وجود دارد. جدول برنامه دان و وزن خروس راس 308 نشان می­دهد که افزایش سرانه دان و توزین هفتگی بین 155 و 160 در هفته­ های بعد شوک نوری بسیار مهم است، زیرا علاوه بر حفظ کیفیت خروس مانع از رشد و توسعه بیضه­ ها نخواهد شد. وزن بیضه ­ها تا قبل از 20 هفتگی حدود 2 گرم و پس از سن 35-30 هفتگی به طور طبیعی کاهش، و در نتیجه تولید اسپرم و قابلیت باروری نیز کاهش می­یابد. بنابراین بیشترین افزایش وزن بیضه­ متعلق به هفته­ های بعد از شوک نوری تا هفته 35 می­باشد.

جدول 1) برنامه دان و وزن خروس راس 308

سن (هفته) وزن بدن افزایش وزن هفتگی سرانه خوراک
17 2560 140 90
18 2715 155 93
19 2875 160 98
20 3035 160 102
21 3195 160 107
22 3355 160 112
23 3515 160 118
24 3675 160 121
25 3825 150 123
26 3960 135 124
27 4035 75 125
28 4090 55 126
29 4120 30 127
30 4150 30 128
31 4180 30 128

 

معیارهای انتخاب خروس­ها جهت تولید

1- شاید بتوان گفت مهمترین ملاک جهت انتخاب خروس طول ساق پا (Shank Length) می­باشد. تمام تحقیقلت علمی نشان ­دهنده بالاتر بودن هچ تجمعی در گله­ هایی است که خروس­های قد بلندتری داشته­ اند.

2- وضعیت گوشتواری سینه در زمان انتخاب از دیگر ملاک­ های بسیار مهم است. از انتخاب خروس ­های سنگین که دارای سینه­ های بسیار گوشتوار هستند جدا خودداری کنید.

 

شکل 1) وضعیت شماتیک سینه خروس.

علاوه بر ملاک­ های گفته شده، سالم و براق بودن چشم­ ها، وضعیت نوک، عاری از هر گونه جراحت بودن انگشت­ها، پنجه­ ها و ساق پا، رنگ و میزان رشد تاج و ریش، صاف و هموار بودن پشت خروس از ملاک­ های دیگر انتخاب می­باشد.

گردآوری: دکتر محمد طاهری، متخصص تغذیه و مدیر تولید مرغ مادر زنجیره بهشادآفرین

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *